Kuba Mescidi (Arapça: مسجد قباء), Hz. Muhammed (s.a.a.) tarafından inşa edilen ilk mescittir. Bu mescitten Kur’ân-ı Kerim’in Tevbe suresi 108-109. ayetlerinde bahsedilmiştir.
Konumu
Kuba Mescidi, Medine’nin altı kilometre uzağında, günümüzde Medine’nin bir parçası olan Kuba köyünde inşa edilmiştir. Mescidin ismi, Kuba adındaki meşhur bir kuyudan ismini alan köyden gelir.
Peygamber’in (s.a.a.) Girişi ve Mescidin İnşası
Hicretten sonraki ilk yıl Medine’ye yerleşmeden önce Hz. Muhammed (s.a.a.), Kuba halkının davetini kabul etti ve orada bir mescit inşa edilmesini emretti. Peygamber (s.a.a.) rebiülevvel ayının on ikisi veya on dördünde bu köye girdi; Kuba’da kaldı ve Müslümanlara bir hafta boyunca mescidin inşasında yardım etti. Bazı kaynaklarda, Kuba’da bir mescit inşa etme fikrini Ammar b. Yasir’in ortaya attığı belirtilir; bazı başka kaynaklar ise Ammar’ın Kuba Mescidi’nin inşasında asıl rolü oynadığını ve bunun onu mescit inşa eden ilk Müslüman yaptığını ifade eder.
Özellikleri
Peygamber (s.a.a.) şöyle buyurmuştur: “Kim evinde güzelce abdest alır ve Kuba Mescidi’ne gidip namaz kılarsa, ona bir umre sevabı verilir.”
Hz. Muhammed (s.a.a.) her zaman Kuba Mescidi’nin önemini vurgulamıştır. Bir rivayette, Hz. Muhammed’in (s.a.a.) Medine’ye yerleştikten sonra her hafta cumartesi günleri namaz kılmak için Kuba Mescidi’ni ziyaret ettiği belirtilmektedir.
Yeniden İnşa
Kuba Mescidi, Osman b. Affan’ın halifeliği döneminde yeniden inşa edilmiş ve geliştirilmiştir. İkinci büyük imar çalışması Ömer b. Abdülaziz döneminde gerçekleşmiş ve o zamandan bu yana yapısı korunmuştur.
555/1160 yılında Musul veziri Cemaleddin İsfahani, Kuba Mescidi’nin yeniden inşa edilmesini emretti. Mescit, sekizinci ve dokuzuncu (on dördüncü ve on beşinci) yüzyıllarda da tekrar inşa edilmiş ve onarılmıştır. Kuba Mescidi daha sonra Osmanlılar ve Suudi yönetimi döneminde geliştirilmiştir. Günümüzde, çatılarında kubbeler bulunan birçok bölümden oluşmaktadır.
Kur’an’da Kuba Mescidi
Kur’an müfessirlerinin büyük bir kısmına göre, Kur’an’ın Tevbe 108. ayetinde bahsedilen mescit, Kuba Mescidi’ne bir atıftır:
Kur’an’ın Tevbe suresinin 108. ayeti, Kuba Mescidi için iki özellik ifade eder: Birincisi, Kuba Mescidi namaz kılmaya daha layıktır; ikincisi, bu mescitte temizlenmeyi seven adamlar bulunmaktadır.
